Tastbare herinneringen

Ieder heeft zijn eigen herinneringen. Een woning, waarin hij/zij is groot geworden. Huizen waarin ouders en grootouders hebben geleefd. Begraafplaatsen waar voorouders, een kind of partner zijn begraven.

Op de begraafplaatsen vinden we ook andere De la Mar's terug. Wel moeten we bedenken dat veel oude grafstenen onleesbaar zijn geworden (Beth Haim) en dat graven uit de negentiende eeuw vaak zijn geruimd (Hattem).

Het grootste mij bekende grafmonument in Nederland is te vinden op de begraafplaats Buitenveldert in Amsterdam. Het bedekt het graf van reclameman Abraham de la Mar. De kleinste steen bedekt de urn van Sophia de la Mar in Ouderkerk a/d Amstel.

Op voormalige woningen komt de naam De la Mar niet voor, maar de huizen van o.a. Masahod en David te Amsterdam en van Alexander te Hilversum (dit is het sterfhuis van David) bestaan nog steeds.

Het De la Mar-theater is in 2010 weer geopend en is mooier dan ooit. De kantoren van het Reclamebureau De la Mar zijn tegenwoordig hotel. 

De Dijkpoort in Hattem is zijn vroegere bewoner Jean Joseph vergeten. Het De la Mar-gebouw op Nederlands Mettray (nu Rentray) in Eefde is afgebroken. Wel zijn er ruim 15 straten in Nederland genoemd naar Fien de la Mar. Ze bevinden zich o.a. in Amsterdam, Utrecht en Arnhem.

In Amerika zijn er herinneringen aan miljonair Joseph Rafael de la Mar: Zijn woning en zijn graf in New York en de twee mijnstadjes Delamar zijn nog steeds te zien. Inmiddels zijn de stadjes vervallen tot "ghosttowns".

Ook zijn er nog de 'roerende goederen', zoals de films. Sien Klopper draaide in 1914 Toffe Jongens en Rika Kleij speelde in de Cabaretprinses (1925). Nap de la Mar is dertig jaar na zijn dood te zien in De zaak M.P. (1960) en Chris speelde al in 1918 mee in Het proces Begeer. Fientje heeft minstens 11 films op haar naam staan:

Hollandsch Hollywood (1933)
Nederlandsch Cabaretalbum (1934)
De Jantjes (1934)
Bleeke Bet (1934)
met het beroemde lied 'Ik wil gelukkig zijn'
Op stap (1935)
De Kribbebijter (1935)
De Big van het Regiment (1935)
Het leven is niet zo kwaad (1935)
Klokslag twaalf (1936)
De spooktrein (1939)
Ergens in Nederland (1940)

Jenny Pisuisse schreef het boek 'Fien de la Mar' (1982) en heel bekend werd de musical 'Fien' (1985) met Jasperina de Jong in de hoofdrol. Eric Herfst maakte de teksten, Ivo de Wijs de liedjes en Joop Stokkermans de muziek. Veel van bovenstaande herinneringen zijn te zien in het Theater Instituut Nederland te Amsterdam, waaronder ook de latere tv-produkties van Fien zoals 'Stenen en Wittebrood'. Ook in het documentatiecentrum van het Joods Historisch Museum vinden we tal van herinneringen aan de artiestenfamilie.

In het gemeentearchief van Amsterdam:
Karel Sartory, De Vierde Vrijheid, een boek over het reclamebureau De la Mar ,1993
Frank van Vree, Reuters in The Netherlands, 1993
Lydia Haagoort, Het Beth Haim in Ouderkerk aan de Amstel

In de bibliotheek van Hattem:
L. Hoogers, Kladdegat, een boek over Hattem in de negentiende eeuw. De familie De la Mar komt er regelmatig in voor.