Hoe zocht ik in archieven?

Allereerst zocht ik in de bronnen van de twintigste en negentiende eeuw.

Ik zocht allereerst voornamelijk in primaire bronnen: de burgerlijke stand is er sinds ongeveer 1811 en bevat aktes van geboorte, huwelijk en overlijden. In het bevolkingsregister vind je o.a. de gezinskaarten en de persoonskaarten. Ook zijn er nog gegevens van volkstellingen. Daarna kwam ik toe aan archieven vóór 1800. Ik zocht in de registers van doop, trouwen en begraven (de zgn. DTB-registers) en de lidmaatboeken.

Later zocht ik ook in politiedossiers en in notarisakten. Ik zocht begrafenisannonces en keek in poorters- en bruidenregisters. Ik bezocht archieven en bibliotheken in binnen- en buitenland.

Archieven staan meestal op microfiches en moeten worden gelezen met een leesapparaat. Bakken met fiches en het leesapparaat staan, zeker in het grote Amsterdamse archief, vaak ver uit elkaar en bij elke nieuwe fiche moet je dus een hele afstand afleggen.

In sommige archieven staat het aktenummer meteen op de tienjarentafel en b.v. in Rotterdam zijn de tienjarentafels in boekvorm te raadplegen. Dat scheelt veel heen-en-weer geloop. 

Voorbeeld: de zoektocht naar het huwelijk van Rozette de la Mar.

Rozette is geboren in 1839 en dus pakte ik de fiche van de tienjarentafel (een alfabetische tabel over tien jaar) met alle Amsterdamse huwelijken tussen 1863 en 1872 en het was meteen raak. Ik vond de datum van de huwelijkssluiting: 1 juni 1864.

Vervolgens pakte ik de eenjarentafel van 1864 en keek weer naar de naam Rozette de la Mar. Ik vond het register- en folionummer van de huwelijksakte. Dat zijn het nummers van het oorspronkelijke huwelijksboek en de juiste bladzijde. Tenslotte pakte ik de fiche van de akte (zie onder) en vond ik de gegevens die ik zocht.

Onderweg kan er van alles mis gaan. Aktes zijn soms vlekkerig of anderszins onleesbaar. Vaak ook is het onderscheid tussen b.v. een 4 en een 7 nauwelijks te zien. Bij het zoeken naar geboorteaktes kan de persoon geboren zijn in een andere plaats. Je vindt de persoon dan nooit in deze stad. Hij of zij kan geboren zijn voor het huwelijk. Je moet dan kijken bij de naam van de moeder. Ook is de datum van aangifte meestal niet de geboortedatum. Het is vaak een heel gepuzzel om tot een goed resultaat te komen.