Nap de la Mar (1878-1930)

Napoleon Christiaan de la Mar, acteur, regisseur, (Amsterdam 17-1-1878 - Den Dolder 3-7-1930). Zoon van Charles de la Mar en Riek Kleij. Hij trouwde in 1909 Clasina Margareths (Sien) Klopper. Zij kregen één dochter: Fientje (zie aldaar).

Nap was een hoog gewaardeerde figuur in het Rotterdamse theaterleven. Hij stichtte en leidde het Hollands Operette Gezelschap met o.a. zijn vrouw Sien, dat met uitstekende vertoningen tegemoet kwam aan de behoeften aan ontspanning. Talrijke beroemde mensen waren aan zijn groep verbonden, zoals Beppie de Vries, Louis de Bree en Harry Boda. Ook Riek de la Mar-Kleij, de moeder van Nap en een komiek van het zuiverste water, speelde mee. Werkte later hij met o.a. Corry Vonk en Louis Davids. Nap schreef zelf een aantal operettes.

"Luister eens Nap, wat Alberdingk Thijm heeft geschreven." Nappie steekt een snoepje in zijn mond, dat hij zojuist van een toeschouwer kreeg. Hij staat bijna elke avond op de planken met 'Kleine Jacques' en wat is er leuker dan cadeautjes krijgen van een enthousiast publiek. Vader leest voor:"Kleine Jacques, gespeeld door het negenjarige zoontje van de heer De la Mar, verdient een pluimpje. Aan de trouw waarmee hij zijn rol heeft geleerd, kunnen de heren en dames over het algemeen nog een voorbeeld nemen."
Nap kan er niet blij van worden. Hij heeft gedaan wat hem werd gevraagd. "Vader, mag ik morgen met de jongens op straat spelen?"

Als kind al deed Nap mee in het troepje van zijn vader. Later speelde hij overrompelend knap de komische rollen in toneelstukken en kwam men hem tegen in varietetheaters als humorist met gekruide monologen en voor die tijd redelijk schuine liedjes. Samen met Koos Speenhof volgde er een fortuinlijke tijd. Het geld kwam met scheppen binnen, maar vloog er even snel weer uit. Verstandig leven deed hij zeer beslist niet. De laatste jaren van zijn leven bewees hij dat hij meer kon dan komiek spelen. Bekend werden zijn rollen van Doolittle in Pygmalion (met Fientje als Eliza) en de Kruik in Merijntje. Dat laatste stuk trok grote belangstelling, mede door het verbluffende spel van de veertienjarige Ciska Kremer in de rol van Merijntje. Wie deze Merijntje had 'gemaakt' wisten alleen de insiders. Het was regisseur Nap de la Mar geweest. Nap overleed op 51 jarige leeftijd. Voorafgaand aan de begrafenis op Zorgvlied werd zijn stoffelijk overschot opgebaard in de Amsterdamse stadsschouwburg.

Alhoewel hij bijzonder populair was, kreeg hij ook de nodige kritiek. "Men heeft mij wel eens verweten dat ik soms banaal was, plat of schuin. Maar kan ik dan wel altijd anders? Is 't niet een eis dat ik voldoen moet aan de smaak van het publiek? En de meerderheid van het publiek verlangt nu eenmaal het banale."

Hij stond bekend als een zuinige werkgever. Kenmerkend is de volgende anekdote: Na de voorstelling werd het geld verdeeld over de toneelspelers en Nap de la Mar deed dat als volgt:' jij een gulden, ik een gulden, jij een gulden, ik een gulden' tot hij de hele kring acteurs rond was geweest.

Over hem zei de grote Cor Ruijs: Naps regisseurscapaciteiten kunnen feitelijk alleen de toneelspelers beoordelen die zijn repetities meemaakten en als het ware aan zijn lippen hingen, wanneer hij voor de vuist weg rolletjes voorspeelde en de figuren zo aanschouwelijk neerzette dat voor de meesten succes al gewaarborgd was. (tekst uit krantenartikel)